Filenin yeni sultanları

Oksijen müellifi Bağış Erten, “Hayallerdeki Türkiye’nin takımı” başlıklı köşe yazısında, yeni Filenin Sultanlarını kaleme aldı.
“Kadınlar Voleybol Milletler Ligi’ni (VNL) izliyorsunuz değil mi? Türkiye, birinci hafta Çin ayağını kasıp kavurdu resmen. Hem de isimlerini ezberlediğimiz Vargas, Zehra, Ebrar’la değil. Gencecik oyuncularla. Kim bu ‘yeni’ kızlar? Nereden çıktılar? Nasıl bu kadar düzgün oynuyorlar? Voleybol bizim bilmediğimiz neyi başarıyor?” sorularını yönelten Erten’in yazısı şöyle:
Hep tıpkı yanılgıyı yaşıyoruz. O denli etkileyici bir atlet jenerasyonu izliyoruz ki daha da kesinlikle öylesi gelmez zannediyoruz. Messi-Ronaldo periyodu bitiyor diye yaslar tutuyoruz. Federer-Nadal için ağlaya ağlaya gözlerimiz şişiyor. LeBron-Curry gidince öksüz kalacağız diye korkuyoruz. Fakat öbür yandan Lamine Yamal futboluyla büyülüyor, Carlos Alcaraz ve Jannik Sinner tenis kortlarında parlıyor, Shai Gilgeous-Alexander NBA’i sallıyor. Tekrar yine gümbür gümbür bir jenerasyon kabarıyor.
Sporun büyüsü bu. Kendisini daima yeniliyor, hep dönüştürüyor. O sayede bir daha gelmez denen herkesin yerinde yeller esiyor. Ancak biz nedense hiçbir seferinde inanamıyoruz buna. Kalbimize taht kuranların yeri doldurulamaz sanıyoruz. Çamur kümesi fonda daima “Ayrılamıyoruz Meliha” müziğini söylüyor: ‘Önce bir korkma diyorum / Yürü uzunluğuna serine / Sonra dön gitme diyorum / Gelmez ki kimse yerine.’

BAŞA DÖNMEYEN SPOR
Oysa idare anlayışı buna müsaade veriyorsa, arttan gelen yeni kuşağa kapılarını açacak esnekliği gösteriyorsa o spor ve de atleti yükselmeye daima devam ediyor. İşte biz en çok burada sınıfta kalıyoruz. İster kulüp olsun ister ulusal grup daima büyük dalganın peşindeyiz. Birileri geliyor, sporu bir noktaya taşıyor. Sonra yeniler tabiatıyla baş gösterene kadar dirsek çürütmeye devam. Basketbolda 1979 jenerasyonunu arıyoruz hâlâ. Futbolda 2000’lerdeki ritmin peşindeyiz daima. Denk gelip de bir hava yakalasak, bir kimya bulsak falan. Bir biçimde zarlar denk gelse…
Ama bir sporumuz var ki öbürleri üzere pek o denli barbut bağımlısı değil. Rüzgâr, dalga, zar falan dinlemiyor. Kimyayla, simyayla, astrolojiyle işi yok. Matematik katılığında, fizik netliğinde yetenek üretiyor. Kestirim edeceğiniz üzere voleyboldan bahsediyorum. Özellikle bayan voleybolundan. Onun da son 20 yılından. Neslihan Demir üzere bir oyuncunun gelmeyeceğinden çok emindik yıllarca. Hasret Özçelik, Esra Gümüş, Gülden Kayalar gibileri gelmezdi. Lakin daha onlar bayrağı teslim etmeden Eda Fazilet, Naz Aydemir, Beğenilen Kırdar, Bahar Toksoy falan geliverdi. Daha onlar yeni deneyim kazanmışken ardı Ebrar Karakurt, Zehra Güneş, Hande Baladın, Cansu Özbay, Simge Aköz’le doldu. Daha sonra ortalarına Melissa Vargas eklendi. Biz böylesi gelmez dedikçe üretmeye devam etti voleybol. Üstelik ablalık hukukunu bozmadan, inanılması güç bir aradalıklarını hiç kaybetmeden.
Çin’de oynanan VNL’in birinci ayağındaki ekibi izlediniz mi? Aslı Kalaç, Meliha İsmailoğlu, Simge ve Hande’nin ablalığında gencecik yeni yıldız adaylarının nasıl parladığına şahit oldunuz mu? Artık voleybola yaz aylarında dönen gözler soruyor, kim bu Aleksiya? Eylül nasıl bu türlü her topa yetişiyor? Berka, Deniz, Dilay, Yaprak nasıl bu kadar çabuk olgunlaştı? En değerlisi nasıl oluyor da çelik sonlarla bile olmayacak işler başarıyorlar? İzlemeyenler için kayda geçelim. Mesken sahibi Çin’e karşı oynadığımız maçın üçüncü setini 3 sefer set sayısı kullandıktan sonra 31-29 kaybettik. Dördüncü sette ise 5 maç sayısı çevirdik. Kimlerle? Bu kritik anlarda sahne alan yeni yüzlerimizle. O sırada alanda 25 yaş altı dört oyuncu vardı! 20 yaşındaki Dilay tek elle yaptı asisti, 23 yaşındaki Yaprak bitirdi.
İşte bu genç isimler ve çabucak yanlarında onlara cüret veren ablalarıyla oluyor bu iş. Yeni gelenlere sevinçli plonjonlar attırınca. Hande Baladın, son setin en kritik yerinde inanılmaz bir soğukkanlılıkla plaseledikten sonra servis çizgisine dans ederek dönünce onlara da bir inanç geliyor işte. Daha otuzlarında gencecik bayanlar olarak Aslı ve Simge bayramda el öptürme latifesi yapınca bu bir aradalık bozulmuyor.

BAŞARININ ANAHTARLARI
Bu yazı aslında sizlere bu yeni yıldız adaylarını takdim etmek için yazıldı. En az onlar kadar genç bir gazeteci adayı olan Defne Heybeli yıllardır onların her maçlarını izliyor, notlar alıyor, fotoğraflarını çekiyor. Ve kendisine danıştığımda diyor ki yeni bir jenerasyon gümbür gümbür geliyor. Lütfen dikkatle okuyun Defne’nin derlediği bilgileri. Hepsi ileride çok konuşulacaklar.
Ama ona girmeden evvel ‘nasıl oluyor da oluyor’un üzerine benim birkaç lakırdı daha etmem gerekiyor. Zira sistemli bir spor siyaseti nasıl tıkır tıkır işliyor, bunun üzerinden bir geçmek lazım. Memleketin yüz akı bir voleybol idaresi var ve onların hissesini azımsamamak lazım. Yönetim etmiyor, tam manasıyla yönetiyorlar. Sporcusuyla, kulübüyle, federasyonuyla misyonunu yıllardır layıkıyla yapanlar var orada. Yıldız adayı gençlerden kurulu bir ekibi ikinci lige alıp onlara deneyim katmak mı dersiniz? Voleybol liseleri ve yatılı okulları yapmak mı dersiniz? Genç ve yıldız kategorilerinde daima muvaffakiyet mı dersiniz? Bitmek bilmeyen yeni oyuncu taraması ve keşfi mi dersiniz? Giderek artan voleybolsever bir kitlenin yaratılması mı dersiniz? Dünyanın en güzel koçlarıyla uzun müddet çalışmak mı dersiniz? Z Kuşağı’nın simge sporu olmaya oynamak mı dersiniz? Farklı duruşlarıyla toplumun hürmetini kazanmak mı dersiniz? Bütün kameralar onları izlerken, milyonlarca takipçi sayısına sahipken hiç bozulmadan fedakârca işini yapmaya devam edenler mi dersiniz?
HAYDİ MAÇA GİDELİM
Hayır! O reklam sinemasına katılmıyorum. Bu ülkenin sporu değil voleybol. Voleybol ülkesi de değiliz biz. Zira o denli olsaydı, bu türlü olmazdı. Sanırım yeraltında saklı bir laboratuvarda, steril bir in vitro ortamda üretiliyor her şey. Latife bir yana, olması gereken Türkiye’nin grubu Filenin Sultanları. Türkiye 3.0’ın temsilcisi.
Haftaya İstanbul’a gelecekler. Gidip bir hürmet duruşunda bulunmak gerekmez mi?
Türkiye’nin maçları
* Dominik Cumhuriyeti- Türkiye: 18 Haziran Çarşamba, 19.30
* Kanada- Türkiye: 19 Haziran Perşembe, 19.30
* Güney Kore- Türkiye: 21 Haziran Cumartesi, 19.30
* Türkiye-Brezilya: 22 Haziran Pazar, 19.30
Turnuvanın İstanbul’da düzenlenecek ikinci haftasındaki maç programımız bu türlü. Hollanda’da yapılacak üçüncü hafta 9 Temmuz’da başlıyor ve birinci maçımız konut sahibine karşı. Final serisi 23-27 Temmuz ortasında Polonya’nın Lodz kentinde. Maçları TRT Spor yayınlıyor.

ALEKSİYA KARUTASU
VNL’in Çin ayağının en skoreri olan, 91 sayı atan Aleksiya’yla başlayalım. Evet, o makûs tabirle “devşirme” Aleksiya. Bükreş doğumlu. Fakat şimdi 15 yaşındayken Vakıfbank tarafından keşfediliyor. “Voleybolu Türkiye’de öğrendim” diyen birinden bahsediyoruz. Yeterlice pişsin diye evvel Yeşilyurt’a kiralanıyor. Orada bir Avrupa Kupası var (Challenge Cup. Futbol lisanında Konferans Ligi’ne tekabül ediyor). Hem de en skorer oyuncu ve MVP olarak. Bir maçta 47 sayı attığında 18 yaşındaydı! Artık Galatasaray’da. Bir devir ligin de en skoreriydi. Geçtiğimiz dönemi Challenge Cup’ın en güzel servis atan oyuncusu ve en çok sayı kazanan ismi olarak kapattı.
Onu öbür pasör çaprazlarından ayıran birçok tarafı var: Çok güzel bir kadro oyuncusu olması. Smaç konusunda dünyada ondan daha güzel olanlar var: Paola Egonu, Isabelle Haak, Melissa Vargas, Tijana Boşkoviç… Lakin bahis plase ise Aleksiya bir numara. Ayrıyeten kusursuz bir servisçi. Türk pasaportuna geçmesi biraz vakit aldı Aleksiya’nın. Tıpkı Vargas’ta olduğu üzere, yetiştiği ülkenin müsaadesi gecikti. Sonunda, 19 yaşında 2022 yılında Türkiye formasına kavuştu. VNL, onun A Ulusal Kadro ile birinci resmi turnuvası.
YAPRAK ERKEK
2001 Ankara doğumlu Yaprak. Voleybol mesleğine de orada, İlbank’ta başladı. Şimdi 20 yaşına gelmeden birçok ulusal smaçörün bilakis nizamlı müddet buluyordu. Daha yarışmacı bir ekipte forma giymek için 2021-22 döneminde Polonya’ya, Legionowo’ya transfer oldu. Dönem boyunca bir smaçörün gelişmesi gereken her departmanda kendini geliştirdi. O dönem gösterdiği performans ile Türkiye’nin B Ulusal Takımı’nda mühlet bulmaya başladı. Akabinde Eczacıbaşı’na transfer oldu.
Önceleri pek oynamadı. Bu dönem başında Turuncu-Beyazlılar’daki sakatlıklar ve formsuzluklar onun önünü açtı. Çıktığı her maçta adım adım istatistiklerini yükseltti ve dönemin en çok gelişim gösteren oyuncularından biri pozisyonuna geldi. 2025 Kupa Voley yarı finali, dönemin birinci yarısındaki Vakıfbank maçı onun bu yılki imza performanslarından kimileri. Uzunluğu nedeniyle dezavantajlı görülüyor. Smaçör durumunda oynayan oyuncuların uzunluğu 1.90’a kadar çıkabilirken Yaprak’ın uzunluğu 1.82. Lakin zıplama kabiliyeti çok yüksek. Manşet ve serviste de epeyce tesirli. Bu yüzden ortadaki fark çok büyük bir sorun teşkil etmiyor. Bu dezavantajın şuurunda oynuyor. Onu öne çıkaran şey fizikî özellikleri değil, özverisi ve daima gelişimi. Ulusal grup formasını, dönem boyunca her büyük maçta sorumluluk almasıyla hakkıyla kazandı.
EYLÜL AKARÇEŞME
1999 Ankara doğumlu. Libero. 2022’deki Nilüfer Belediyesi transferi, mesleğindeki birinci kırılma noktası. Orada duyduk ismini. Artık Galatasaray’da. Geçen döneme Balkan Kupası’ndaki performansı ile “En Yeterli Libero” mükafatını alarak başladı. Sultanlar Ligi’nin bu dönem en dikkat çeken 2-3 liberosu arasında. Galatasaray’ın ligde beş yıl sonra yine birinci dört kadro ortasına girmesinde kritik role sahipti. A Ulusal Takım’a birinci sefer çağırıldı. Onu öbür isimlerden ayıran en değerli fark, defans kalitesi. Bu kalitenin temelinde ise oyunu hakikat okuma yeteneği ve yüreği yer alıyor. Eylül, yakınına yöresine düşen her topa korkusuzca atlıyor.
DENİZ UYANIK
Deniz, Balıkesirli bir baba ile Şanlıurfalı bir annenin dördüncü çocuğu. 2001 doğumlu. Tekrar bir Nilüfer Belediyespor keşfi. 2022-23 dönemini “en yeterli blok yapan oyuncu” olarak tamamladı. Giovanni Guidetti’nin hayallerini süsleyen Türk orta oyuncu olarak 2024-25 dönemi başında Vakıfbank’a transfer oldu. İstediği kadar mühlet bulamasa da her dakikayı verimli kullandı. Şampiyonluk yolunda kritik anlarda öne çıktı. Yarı finallerdeki Eczacıbaşı maçları ise bu kritik anların en yakın örneği. VNL’in birinci haftasını set başına 3.25 blokla tamamladı. Yalnızca performansı değil, alana getirdiği güçle de grubun motivasyon kaynağı oldu. Eda Erdem’den miras ‘tek ayakçı orta’ gereksinimini kapatacak üzere duruyor.
DİLAY ÖZDEMİR
2005’li Dilay. Takımın en genci. Eczacıbaşı altyapısından. Yıllarını altyapılara vermiş bir antrenörün, Barış Özdemir’in kızı. A Kadro mesleği 2021’de Beşiktaş’ta başladı. Ancak ikili lisansla. Yani Eczacıbaşı’nın A takımı ile idmanlara çıkıyor, maçlara gidiyor fakat oyununu Beşiktaş’ta geliştiriyordu. Beşiktaş’ı şampiyon yaparak bir üst lige taşıyan genç takımın en kıymetli kesimlerinden biriydi. 2024’te sıçrama yaptı. U20 Ulusal Grubu ile katıldıkları Genç Kızlar Avrupa Şampiyonası’nda altın madalyayı kazandılar. Turnuvada en uygun pasör ve MVP seçildi. Geçen dönem Beşiktaş’ta nizamlı forma talihi buldu. Bu dönem, altyapısından yetiştiği Eczacıbaşı’nda forma giyecek. Dilay’ı yaşıtlarının önüne geçiren en büyük özelliği zihinsel gücü ve soğukkanlılığı. İnanılmaz olgun. Oyun üslubunun çok benzetildiği Naz Aydemir’e gıptayla bakıyor, Naz da ona muhtemelen gururla sarılıyordur. Ablalık bunu gerektirir.
BERKA BUSE ÖZDEN
2004’lü. Vakıfbank’ın yeni Zehra Güneş’i deniyor şimdiden (Oysa Zehra daha 25 yaşında). Bu dönemi Aydın Büyükşehir Belediyesi’nde geçirdi. Grubun temel dişlilerindendi. Sultanlar Ligi’nin bir maçta en çok blok yapan oyuncusu apoletini taktı. Galatasaray’a karşı tam 11 blok! Ligin en çok blok yapan yerli oyuncusu. Ondan daha çok yapabilen bir tek Nasya Dimitrova var. Türkiye’de potansiyelli orta oyuncu sayısı çok fazla lakin Berka’yı onlar içerisinde ileriye taşıyan sakinliği, oyun görüşü ve zıplama kabiliyeti. Dönemin en parlak yıldız adayıydı. Geçen sene U21 Ulusal Ekibi ile Avrupa Şampiyonu oldu. Birinci kez VNL’in Çin ayağında A Ulusal Ekip forması giydi.



