Bursa Büyükşehir Belediyesi, Türk fotoğraf sanatının değerli temsilcilerinden İbrahim Balaban’ın yapıtlarını doğduğu kentte sanatseverlerle buluşturdu. Bursa Kent Müzesi’nde açılan ve sanatkarın 40 yapıtının yanı sıra ferdî eşyalarının da yer aldığı stant, Balaban’ın vefatından sonra düzenlenen birinci stant olma özelliğini taşıyor.
Birgün müellifi Nazım Alpman “Balaban’ın Dönüşü” başlıklı yazısında, bu standın sırf bir sanat aktifliği değil, birebir vakitte Balaban’ın doğduğu topraklara sembolik bir dönüşü olduğunu vurguladı. Alpman yazısında, standın açıldığı binanın Balaban’ı mahkûm eden eski adliye binası olmasının, tarihi bir yüzleşme niteliği taşıdığını belirterek, “Balaban isimli hatalı olarak girdiği hapishaneden dev bir sanatçı olarak çıkacaktır” tabirlerine yer verdi.
‘ÖLÜMÜNÜN AKABİNDE AÇILAN BİRİNCİ SERGİ’
Alpman’ın yazısı şu halde:
“Bursa Büyükşehir Belediyesi, Abidin Dino’nun ‘elleriyle görmesini bilen bir ressam’ olarak nitelediği, Nâzım Hikmet’in ‘Köylü ressam’ dediği Bursalı usta ressam İbrahim Balaban’ın yapıtlarını sanatseverlerle buluşturdu.
Bursalı büyük ressam İbrahim Balaban uzun yılların akabinde doğduğu kente görkemli bir stant ile döndü. Bu onun vefatının akabinde açılan birinci standı olma özelliğini de taşıyor. Standın açıldığı bina, onu cezaevine yollayan kararın verildiği eski Bursa adliyesi… Balaban isimli hatalı olarak girdiği hapishaneden dev bir sanatçı olarak çıkacaktır.”
SERGİNİN HİKAYESİ
“Balaban Bursa’nın Seçköy’ünde 1921’de dünyaya geldi. Köyün üç yıllık ilkokulunu bitirdi. Şimdi 16 yaşındayken Bursa cezaevine girdi. Orada hayatını değiştirecek olan Nâzım Hikmet ile tanıştı.
Cezaevinden çıktığında ise Türkiye’nin en büyük ressamları ortasına girecek bir bileğe sahip olmuştu. O yalnızca bir ressam değil birebir vakitte güçlü bir yazardı. Fotoğrafları antika pahasına ulaşmış durumda her geçen gün daha da kıymetleniyor. Kitapları Berfin Yayınlarından tekrarlanan baskılarla okurlarına ulaşmaya devam ediyor.
Serginin kıssasına gelince… Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey tarafından
kazanıldıktan sonra onun Nilüfer Belediye Başkanı olduğu yıllardaki sanat ve kültüre yaptığı yatırımların Bursa’yı kapsayacak hale geleceği biliniyordu. Esasen 2024’ün Haziran’ını takip eden on iki ay “Nâzım Hikmet Yılı” olarak ilan edildi. Bir yıl boyunca yapılan anma aktiflikleri devam ediyor. Nâzım’ın Bursa Hapishanesinden yakın dostu İbrahim Balaban’ın bu coşkulu yıla dahil olmasıysa daha kapsamlı bir süreçten geçecekti.
Balaban 9 Haziran 2019’da 97 yaşında hayata gözlerini kapayınca evvel Şişli’deki Nâzım Evi’nde bir merasim yapıldı. Şişli Mescidinde kılınan cenaze namazından sonra Şişli Belediye Başkanı Muammer Keskin’in katkılarıyla Balaban doğduğu yere Bursa Seçköy’e götürüldü. Bir yıl sonra pahalı heykeltıraş Mehmet Aksoy, Balaban’ın mezarına bir anıt heykel yaptı.
Balaban’ın doğduğu yere “kesin dönüşü” için bir adım daha kalmıştı: Dünyaya geldiği konutu Balaban Müzesi haline getirerek Bursa’ya armağan etmek!
Balaban’ın yapıtlarının sergileneceği müze için çalışmalar sürerken bir ön basamak olarak Bursa Kent Müzesi’nde stant açılması gündeme geldi. Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Mehmet Yıldız, Kültür Müdürü Günay Özkılınç ve Müzeler Müdürü Dilek Yıldız Karakaş ile sanatkarın oğlu ressam Hasan Nazım Balaban’ı bir ortaya getiren Gülçin Parlak çok süratli biçimde yapıtların Bursa’ya ulaşmasını sağladı.”
SERGİ İÇERİĞİ VE TARİHİ
“Bir aydan kısa müddet içinde küratör Serap Tuba Yıldız ile tasarımı yapan Nejat Biçen gibisi az düşünülen çok etkileyici bir Balaban Standı hazırladılar.
Sergide sanatkarın hapishane yıllarında Nâzım Hikmet ile başlayan sanat seyahatine tanıklık eden 40 eser ve özel eşyaları yer alıyor.
14 Haziran 2025 Cumartesi günü açılan stant 1 Eylül’e kadar gezilebilecek. Stantta Nebil Özgentürk’ün “Balaban belgeseli” de yer alıyor.
BBB Başkanı Mustafa Bozbey açılış merasiminde geçmiş yıllardaki acı gerçeği lisana getirerek “Bursa yetiştirdiği sanatkarlara gereğince vefalı davranamadı” dedi:
-İbrahim Balaban da bu sanatkarlardan biridir. Biz değerlerimizle kentimizi buluşturmaya devam edeceğiz. Bursalıların Balaban’ı ve Seçköy’ü tanımalarını istiyoruz. Bunun için Seçköy’de Balaban Müzesi açacağız! Bu stant ile Balaban’a doğduğun kente güzel geldin diyoruz.
Hasan Nazım Balaban da Bursalı yetkililere, standa emek verenlere ve katılanlara teşekkür etti. Balaban’ın eşi Emine Balaban, kızı Aslı Balaban da katıldılar.
Görkemli sergiyi gezenlerin aklına vilayet gelecek olan cümle Lider Bozbey’in vurgusuyla farklı olmayacaktır:
-Balaban’ın Bursa’ya dönüşü!”
