Köy Enstitüsü’nün sembol ismi ömrünü yitirdi: ‘Babam Atatürk’e kelam vermişti’
Köy Enstitüsü mezunu öğretmen Huriye Saraç, 92 yaşında hayatını kaybetti. Saraç, Köy Enstitüleri’ne başlama öyküsünü “Babam askerde okuma yazma öğrenirken Atatürk’ün gelip ‘Kızın olursa okutacak mısın’ sorusuna ‘Söz veriyorum’ demiş… Askerde Atatürk’e kelam verdiği üzere beni okula gönderdi” diye anlatmıştı.
Cumhuriyet periyodu aydınlanma hareketinin temel taşlarından biri olan Köy Enstitüleri, 71 yıl evvel kapatıldı. Özgür, bağımsız ve laik cumhuriyeti geliştirecek yurttaş yetiştirme projesi olan Köy Enstitüleri’nin son mezunlarından biri olan öğretmen Huriye Saraç, 92 yaşında İzmir’de hayatını kaybetti. Bir çocuğu olan Saraç’ın, memleketi Afyonkarahisar’da toprağa verileceği öğrenildi.
HURİYE SARAÇ
Afyonkarahisar’ın Emirdağ ilçesinde 7 kardeşten üçüncüsü olarak dünyaya gelen Saraç, Eskişehir’deki Çifteler Köy Enstitüleri’nde eğitim gördü, mezun olduktan sonra köyünün birinci bayan öğretmeni oldu. Saraç, kendi ömrünü anlattığı 4 ciltlik “Öğretmen Benisa” isimli kitabı kaleme aldı. Manisa’nın Salihli ilçesinde hayatını sürdüren Saraç, son anına kadar okullarda ve kütüphanelerde öğrencilere kitaplarını imzalamayı ve onlarla söyleşi yapmayı sürdürdü.
“ADIMI ‘CUMHURİYET’ KOYMAK İSTEMİŞ”
Huriye Saraç, 27 Ocak 2021’de verdiği bir röportajda, isminin veriliş ve Köy Enstitülü olma kıssasını şöyle anlattı:
“Babam Ahmet Hayri Saraç, 1930’da Edirne’de askerliğini yaparken bir yandan da okuma yazma öğrenmektedir. Bir gün yeniden harfleri öğrenmeye çalışırken Atatürk gelir, babamın omzuna dokunur ve babam heyecanla ayağa kalkar. Atatürk, babama ‘Nerelisin yağız delikanlı’ diye sorar. Babam ‘Afyonluyum paşam’ diye cevap verir. Evli olup olmadığını soran Atatürk’e, evli ve bir erkek çocuğu olduğunu söyler. ‘Kızın olursa okutacak mısın’ sorusuna babam, ‘Evet, kelam veriyorum’ diyerek karşılık vermiş ve askerden dönünce ben doğmuşum. Adımı ‘Cumhuriyet’ koymak istemiş lakin köyde söylemi güç olacağı için nüfus memuru, cumhuriyet sözünün içindeki ‘Huriye’ ismini koymasını teklif etmiş.
“ATATÜRK’ÜN ÖLDÜĞÜNÜ DUYUNCA BABAMLA ÇOK AĞLAMIŞTIK”
Adımı ‘Cumhuriyet’ koymak istemiş ama köyde söylemi güç olacağı için nüfus memuru, cumhuriyet sözünün içindeki ‘Huriye’ ismini koymasını teklif etmiş. Teklifi kabul eden babam, askerde Atatürk’e kelam verdiği üzere beni okula gönderdi. Köy Enstitülü olma öyküm bu türlü başladı. Atatürk’ün öldüğünü duyunca babamla birlikte çok ağlamıştık…”
Odatv.com
