Suriye’de Beşar Esad periyodunda Türkiye’nin son Şam Büyükelçisi olan Ömer Önhon, 13 yıl ortadan sonra HTŞ idaresindeki Şam’a giderek müşahedelerini kaleme aldı.
Önhon, yeni idarenin İran’la münasebetleri büsbütün kopardığını ve İran vatandaşlarının Suriye’ye girişlerinin yasaklandığını söyledi.
Türkiye’nin Suriye’de oluşan siyasi tesirinin yanı sıra toplumsal tesirine de işaret eden Ömer Önhon, ‘’İdlib’den ve kuzeyden gelen muhalifler başta olmak üzere birçok kişi artık Türkçe konuşuyor; bu, Türkler için büyük bir avantaj’’ değerlendirmesi yaptı.
Önhon, ‘’Yani Şam’da, Afganistan tipi ‘Talibanlaşma’ yok’’ kanısını savunduğu T24’teki “13 yıl sonra Şam’dan Suriye gözlemleri” başlıklı yazısının bir kısmında caddelerde Trump’a teşekkür panoları olduğunu aktardı.
Yazının ilgili kısmı şöyle:
“Yaptırımların kaldırılması, iktisadın düzeltilmesi, İsrail’in dizginlenmesi, YPG ile muahede sağlanabilmesi başta olmak üzere pek çok bahiste ABD Suriye’de anahtarı elinde tutuyor.
Şam idaresi de bunun şuurunda ve ABD’ye yakın duruyor, jestler yapıyor.
Şehrin ana arteri olan meşhur Emevi Meydanı’nda kurulan elektronik panolarda gün boyunca dönen İngilizce ve Arapça yazılarda “Teşekkür ederiz Lider Trump, Suriye’ye ümit ve taze bir başlangıç fırsatı verdiğiniz için” yazıyor. Mezze semtinde de Trump’ın fotoğrafını ve tıpkı mealde yazıların yer aldığı bir pano gördüm.
Şam’daki ABD büyükelçiliği şimdi açılmadı fakat Lider Trump’ın Suriye özel temsilcisi Tom Barack, milletlerarası basında geniş biçimde yansıtılan bir merasimle, ABD rezidansına Amerikan bayrağını çekti. Yakında büyükelçilik de resmen faaliyete geçer herhalde.
İsrail Suriye’yi rahat bırakmıyor, Suriye’nin zayıf ve mümkünse bölünmüş bir ülke olmasını istiyor.
Şara sabırlı davranıyor ve yapan bildiriler vermeye devam ediyor. (Sabırlı davranmasa ne yapacak, gücü mü var diye de akla gelebilir).
Cumhurbaşkanı Şara geçenlerde Los Angeles’da yayınlanan “Jewish Journal” isimli yayın organına verdiği mülakatta, İsrail’in Suriye’ye yönelik askeri harekatlarına atıfla, “sonu gelmeyen bombardımanlar devri sona ermelidir, ortak düşmanlarımıza karşı bölgesel güvenlikte değerli bir rol oynayabiliriz, bir ortada yaşamaya hazırız” iletilerini verdi.
Bunlar kıymetli sözler fakat İsrail tatmin olmuyor ve Suriye’yi bombalamaya devam ediyor.
Şara’nın önünde birçok sınama var lakin bence en büyük risklerden biri, örgüt içinden ve kendi mahallesinden gelebilecek reaksiyonlar.
Çünkü, Şara’nın yaptıkları ve söyledikleri, gücünü aldığı kendi ideolojik tabanıyla uyuşmuyor. HTŞ bünyesindeki en çok uçlar şeriat tertibi ve selefi ideoloji doğrultusunda ilerlemeyen bir Suriye projesine reaksiyon gösterip bu yansıyı isyana dönüştürebilirler.
Yeni Suriye idaresi İran’ı Suriye’den silmiş. İran vatandaşlarının Suriye’ye girişleri dahi yasak.
Özellikle Esad rejimini deviren Şam dışından gelen muhaliflerde ve ayrıyeten Şamlılarda Türkiye’ye, bilhassa Cumhurbaşkanı Erdoğan’a karşı sevgi var.
İdlib’den ve kuzeyden gelen muhalifler başta olmak üzere birçok kişi artık Türkçe konuşuyor. Bu, Türkler için büyük bir avantaj.”
