Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğünce hazırlanan “Yapı Kontrolü Uygulama Yönetmeliği” ile “Dağıtım Tebliği” ve “Ceza Tebliğinde” değişiklikler Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna nazaran, daha evvel her yıl Üretici Fiyat Endeksi’ne (ÜFE) nazaran güncellenen yapı kontrol teminat meblağları, 2026’dan itibaren TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ve ÜFE ortalamasına nazaran belirlenecek.
500 METREKARE ALTINDAKİ BİNALARA KONTROL KOLAYLIĞI
Vatandaşların yapı kontrol hizmetine daha kolay erişebilmesi için yeni bir düzenleme yapıldı. Buna nazaran, inşaat alanı 500 metrekareye kadar olan yapıların kontrolü Elektronik Dağıtım Sistemi tarafından atanan denetçiler dışında herhangi denetim kurulu tarafından yapılabilecek.
Bu binalar için vatandaşların belirleyeceği yapı kontrol kuruluşuyla yüzde 1,75 ile yüzde 3,50 ortasında hizmet bedel oranıyla kontrol hizmet mukavelesi imzalanabilecek. Güçlendirme işlerinde de kontrol hizmet bedeli, o binanın tamamı için hesaplanan bedelin en az yüzde 25’i oranında olacak.
İNŞAAT BAŞLAMAZSA MUKAVELE FESHEDİLEBİLECEK
Yönetmelikteki kontrat fesih münasebetlerinde de değişiklik yapıldı. Bu kapsamda 6 ay boyunca hiç iş yapılmaması müddeti 3 aya düşürüldü. Böylelikle yapı kontrol kuruluşları, 3 ay içinde inşaatın başlatılmaması durumunda mukaveleyi feshedebilecek. Yapı kontrol kuruluşlarının, kalıp ve donatı imalatını teslim alma, betona nezaret etme üzere mevzuatla verilen kontrol vazifelerini yerine getirmeme hallerinde de mukavelenin feshedilebilmesinin önü açıldı.
Yeni uygulama kapsamında 1 Şubat 2026’ya kadar vilayetlerdeki aktif yapı kontrol kuruluşu sayıları güncellenecek. Bu tarihe kadar uygulama, İstanbul, Ankara, Bursa, Konya, İzmir, Kocaeli, Antalya, Gaziantep, Mersin, Kayseri, Şanlıurfa, Diyarbakır, Tekirdağ, Adana, Samsun ve Muğla’da hayata geçirildi.
15 YIL İÇİNDE YIKILIRSA KONTROL FİRMASI KAPATILACAK
Öte yandan Ceza Bildiri Değişikliği ile ilgili kanunda yer alan “taşıyıcı sisteminde onarılamaz seviyede yapısal bir hasar” sözü, “bu hasar nedeniyle yapının yahut binanın yıkıldığının yahut yıkılmasını gerektiren durumların anlaşılması gerektiği” olarak değiştirildi.
Değişiklikle yapı kontrol kuruluşunca kontrolü üstlenilen bir yapının, yapı kullanma müsaade evrakı aldıktan sonra 15 yıl içinde yıkılırsa yapı kontrol firmasının faaliyetine son verilecek, teminatına el konulacak. Bu uygulamayla vatandaşa 15 yıl yıkılmama garantisi verilecek. Ayrıca bir binanın inşa basamağında (kazı gibi) etrafındaki bir yapıya ziyan vermesi durumunda yapı kontrol kuruluşunun müsaade dokümanı iptal edilerek, teminatına el konulacak.
ÖNEMİ NE
50 bini aşkın vatandaşın hayatını kaybettiği 6 Şubat sarsıntılarında şimdi teslim edilmemiş veya yeni teslim edilmiş pek çok binada çökme meydana gelmiş ve bu durum yapı kontrollerinin değerine karşı reaksiyonla karşılanmıştı.
