Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in ekonomi gündemi ve kira fiyatlarının seyrine ait konuştu. Enflasyonun son 40 ayın en düşük düzeyinde olduğunu kaydeden Şimşek, “Hemen çabucak bütün enflasyon göstergeleri son 3.5-4 yılın en düşüğünde. Hala yüksek mi? Daha da düşüşünü öngörüyoruz, fakat değerli uzaklık katettik. Bu devirde büyüme ölçülü devam ediyor. Hizmetler dalı üzerinden istihdam sağlamaya devam ettik. Program arzulanan sonuçları veriyor.” dedi.
Yapısal ıslahat ayağı kritik, onu güçlendirecek uğraş içerisindeyiz. Makrofinansal istikrarı sağlamaya yönelik bir gayrete girdik. Artık bünyeyi sağlam hale getirecek bir uğraş içerisindeyiz.
Rezerv konusunda şunu ekleyebilirim. Memleketler arası tariflere nazaran rezerv yeterliliği konusu değerli bir husus. Türkiye’de 2003-2023 periyodunda ortalama rezerv yeterliliği 0.89 seviyesinde. Bu IMF’in geniş tarifi. Mayıs 2023’te bu 0.7 civarındaydı. Mayıs sonu prestijiyle 0.97’deyiz. Hasebiyle rezerv yeterliliği noktasında bir korkumuz yok.
‘SICAK PARAYA MUHTAÇLIĞIMIZ YOK’
Biz rezerv birikimini kıymetli ölçüde sağladık. Çok değerli bir adım attık. 24 Mayıs’ta karar aldık. Dedik ki Türk lirası cinsinden yurt dışı repo, krediler için kısa vadeli olanlara mecburî karşılık getirdik. 1 aya kadar zarurî karşılığı yüzde 18’e çıkardık, 3 aya kadar yüzde 14’e çıkardık. Biz riskleri azaltmak için kısa vadeli spekülatif sermaye girişini sınırlayan bir adım attık. Bizim sıcak paraya muhtaçlığımız yok. Milletlerarası sermaye geri geldi. Biz kısa vadeli memleketler arası sermayenin girişini sınırlamaya çalışıyoruz.
KİRALAR FİYATLARINA YÖNELİK AÇIKLAMA
Son 1 yıldır enflasyonda 40 puanlık bir düşüş var. Mal enflasyonu mayıs ayı prestijiyle yüzde 28.7’ye düştü. Temel mallarda enflasyon yüzde 20’ye düşmüş. Enflasyonu yüksek kılan yüzde 35.4’te tutan ana faktörlerden bir tanesi hizmetlerdir. Hizmet enflasyonu hala yüzde 51’ler civarı. Kirayı bir kenara bırakırsanız hizmet enflasyonu bile yüzde 43’e düştü. Kiralara yüzde 25 limiti getirilmiş. Biz bu limiti kaldırdık. Kaldırınca kiralarda bir müddet yüzde 120’lerin üzerinde artışlar oldu. Bu manşet enflasyonu üst çekti. Temel enflasyon dinamiğine bakarsanız çoktan yüzde 30’un altındayız.
‘ENFLASYONDA KALICI DÜŞÜŞÜN İÇİNDEYİZ’
Enflasyonda kalıcı bir düşüşün içindeyiz. Son 3.5-4 yılın en düşük enflasyonundayız. Pekala niçin düşmeye devam etsin? Finansal şartlar sıkı kalacak. Destekleyici maliye ve gelirler siyaseti devam edecek. Yönetilen ve yönlendirilen fiyatlarda biz amaç enflasyonu gözeteceğiz. Emtia fiyatları düşük seyrediyor. Arz taraflı önlemler alıyoruz. Bu program çok kapsamlı bir dezenflasyon programı.
YIL SONU ENFLASYON TAHMİNİ
Bugün biz büyük resme baktığımız vakit net olarak hizmetlerdeki katılığın kırıldığını görüyorsak bu program artık nitekim sonuç vermeye başladı demektir. Bizim gördüğümüz trend maksat aralığı ile dengeli. Merkez Bankamız bir kestirim aralığı koyuyor. Yüzde 19-29 ortası. Enflasyon 20’li sayılarda bu sene bitecek.
VATANDAŞIN ALIM GÜCÜ ARTACAK
Vatandaş açısından elde ettiği gelirin satın alma gücünün yükselme devrine girdik. Vatandaşımızın alım gücü artacak. Elde ettiği çıkarın bir manası olacak.
Reel bölüm finansmana erişim konusunda avantajlar istiyor. Bizim avantaj sağladığımız kesitler var. Çiftçimiz, aşikâr alanlarda yatırım yapanlara biz bütçe üzerinden avantaj sağlıyoruz. Makul maliyetli finansmana erişimin tek nedeni var o da enflasyonu düşürmek. Gerçek bölümün 2026’dan itibaren finansmana erişiminde rahatlama olacak.
Bizim gayemiz sürdürülebilir yüksek büyüme. Vatandaşımızın refahını artırmak, elde edilen gelirin daha adil dağılımını sağlamak. Bu programın şu anda kısa, orta vadeli perspektifi ile bu yolda fiyat istikrarını sağlamanız lazım. Bunların kalıcı olması için cari açığı sürdürülebilir seviyede tutmanız lazım. Bütçe disiplinini sağlamanız lazım. Makrofinansal risk ögelerini direktörüz lazım.
TERÖRSÜZ TÜRKİYE SÜRECİNİN İKTİSADA ETKİSİ
Çok kıymetli bir gelişme, terörün maliyeti 1.8 trilyon dolar olarak ölçülmüş. Bir defa terörsüz Türkiye demek kardeşliğimizin pekiştiği bir Türkiye demek. Huzur, refah artışı için çok kritik bir bileşen. Terörsüz Türkiye aslında Türkiye için çok yeni bir devir. Türkiye’nin risk primi düşecek. Türkiye’nin algısı değişecek. Ülkenin risk primi şu anda olması gerekenin çok üzerinde. Bölgemizde riskler azaldıkça, terörsüz Türkiye’nin bence risk primi çok daha düşük olur.”
