Deutsche Bank’ın 69 kentte yaptığı mukayeseli tahlil, Türkiye ekonomisindeki dengesizliklerin milletlerarası yansımalarına ayna tuttu. Yüksek enflasyon, TL’deki kıymet kaybı ve düşük gelir üzere nedenlerle satın alma gücünde son sıralarda bulunan Türkiye, teknoloji eserlerinde dünyanın en kıymetli ülkeleri ortasında gösterildi.
Telefon markası olan iPhone 16 Pro’nun Türkiye fiyatı ABD’ye kıyasla iki katına ulaşırken, raporda, “iPhone’unuzu kaybetmemeniz gereken yerlerden biri Türkiye” uyarısı dikkat çekti.
DÜNYA ORTALAMASININ ÜZERİNDE
Rapora nazaran, Türkiye satın alma gücü sıralamasında 69 ülke ortasında 64. sırada yer alarak, Arjantin, Mısır ve Venezuela üzere kriz yaşayan ülkelerin üzerinde konumlandı. Satın alma gücündeki kayıplar, konut erişimindeki zorluklar ve eserlerdeki yüksek fiyatlar nedeniyle Türkiye, son 25 yılda 20 sıra geriledi. Tıpkı formda temel muhtaçlıklar dışındaki yemek, sinema bileti ya da marka bir kot pantolon üzere harcamalarda ise hem mutlak fiyat hem de pahalılıkta dünya ortalamasının üzerinde yer aldı.
TÜRKİYE SON SIRALARDA
Deutsche Bank’ın son raporu, Türkiye’nin ekonomik kırılganlığını çarpıcı bilgilerle ortaya koydu. Türkiye, 69 ülke ortasında satın alma gücünde 64’üncü sıraya gerilerken, ortalama net maaş sıralamasında da 934 dolarla sonlarda yer aldı. Konut fiyatları son 5 yılda dolara nazaran yüzde 103 artarken, gelirler sırf yüzde 18 yükseldi. iPhone fiyatlarında ise Türkiye, ABD’ye kıyasla yüzde 100 daha kıymetli olarak doruğa yerleşti.
Almanya merkezli Deutsche Bank’ın ‘Dünyadaki Fiyatların Haritası 2025’ raporu, Türkiye’nin global fiyatlar karşısındaki kırılgan konumunu sayılarla ortaya koydu. Satın alma gücündeki kayıplar, konut erişimindeki zorluklar ve elektronik eserlerdeki yüksek fiyatlar, Türkiye’yi listenin son sıralarına itti. Rapora nazaran, Türkiye satın alma gücü sıralamasında 69 ülke ortasında 64’üncü sırada yer alarak, sadece Arjantin, Mısır ve Venezuela üzere kriz yaşayan ülkelerin üzerinde konumlandı. 2010 yılından bu yana 20’den fazla sıra gerileyen Türkiye, en büyük düşüş yaşayan ülkeler ortasında. Bankanın uzmanlarına nazaran bu gerilemenin en önemli nedenleri ortasında yüksek ve kronikleşmiş enflasyon, TL’nin daima bedel kaybı ve fiyat artışlarının bu kayıpları telafi edememesi bulunuyor. Raporda yer alan konut piyasası bilgileri de Türkiye’de barınmanın giderek daha maliyetli hale geldiğini gösterdi. İstanbul’da konut fiyatları son 5 yılda dolara nazaran yüzde 103 artış gösterdi. Tıpkı devirde Türkiye’de gelirler sadece yüzde 18 arttı. Bu durum konut alım gücünün sert biçimde gerilemesine neden oldu.
FİYATLARIN EN ÇOK YÜKSELDİĞİ İKİNCİ ÜLKE
Banka’nın, Dünya Fiyatları araştırmasına nazaran, 2012’den beri dünyada fiyatların en çok yükseldiği ikinci ülke Türkiye oldu. Birinci sırada ise Arjantin var. Net maaşlar sıralamasında da İstanbul, 69 kent ortasında 57’nci sırada yer aldı. İstanbul’da ortalama net maaş 934 dolar olarak kayda geçerken, İsviçre’nin Cenevre kentinde bu sayı 7.984 dolara ulaştı. Bu gelir farkı, başta teknoloji olmak üzere birçok tüketim malında oransız bir yük oluşturuyor. Tıpkı formda temel muhtaçlıklar dışındaki birçok harcamada da Türkiye, dünya ortalamasına nazaran daha kıymetli durumda. Örneğin bir restoran yemeği, sinema bileti ya da marka bir kot pantolon üzere harcamalarda Türkiye hem mutlak fiyat hem de alım gücüne oranla yüksek listelerde yer aldı. Raporda en çarpıcı ikazlardan biri ise iPhone fiyatlarıyla ilgili olarak Türkiye özelinde yapıldı. Raporda, “Türkiye, Brezilya, Mısır, İsveç ve Hindistan; iPhone’unuzu kaybetmemeniz gereken en berbat yerler. Türkiye, ABD’ye kıyasla yüzde 100 daha pahalı” sözleri yer aldı.
IPHONE FİYATLARINDA BİRİNCİ
Raporda en çarpıcı ikazlardan biri ise iPhone fiyatlarıyla ilgili olarak Türkiye özelinde yapıldı. Raporda, “Türkiye, Brezilya, Mısır, İsveç ve Hindistan; iPhone’unuzu kaybetmemeniz gereken en makus yerler. Türkiye, ABD’ye kıyasla yüzde 100 daha pahalı” sözleri yer aldı. iPhone 16 Pro (128 GB) modelinin ülkelere nazaran fiyat sıralamasında Türkiye, en kıymetli ülke olarak birinci sırada yer aldı.
ABD’de iPhone 16 Pro’nun fiyatı yaklaşık bin 100 dolar düzeyindeyken, Türkiye’de tıpkı modelin fiyatı iki bin 200 dolara kadar çıkabiliyor. Bu farkın nedeni olarak yüksek vergiler, kur tesiri ve düşük gelir düzeyi birlikte gösterildi. Bu durum, bilhassa orta ve alt gelir kümesindeki tüketiciler için teknolojiye erişimi lüks haline getiriyor.
