İstanbul Sanayi Odası’nın açıkladığı Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması, KOBİ’lerin 2024’teki en net hasar tespit raporu oldu. İSO İkinci 500’de üretimden satışlardaki gerçek gerileme üst üste 3’üncü yıla girerken, ziyan eden kuruluş sayısı yüzde 121 artarak 159’a çıktı. Faaliyet karının yüzde 81’i ise finansmana harcandı.
İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, araştırmanın sanayicilerin karşı karşıya kaldığı iç ve dış ekonomik baskıları net biçimde ortaya koyduğunu vurguladı. “Şirketler risk altında” dİyen Bahçıvan, “”İSO İkinci 500 şirketlerinin 2024 sonuçlarına baktığımızda satışlarda zayıf performans, maliyetlerde yükseliş ve karlılıkta bozulma formunda özetleyebileceğimiz bir tablo ile karşı karşıyayız” tabirlerini kullandı.
Bahçıvan, İSO İkinci 500 şirketlerinin 2024’te satış performanslarının zayıfladığını, maliyetlerinin yükseldiğini ve karlılığının bozulduğunu belirterek, “Şirketlerin ihracatındaki yüzde 6,2’lik artışı ve istihdamdaki istikrarlı genişleme eğiliminin altıncı yıla taşınmasını çok pahalı buluyorum.” sözlerini kullandı.
Bahçıvan, yaptığı yazılı açıklamada, “İSO Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2024” araştırmasının sonuçları kıymetlendirdi.
İSO 500’ün akabinde İSO İkinci 500 araştırmasının da endüstrinin içinden geçtiği kuvvetli süreci ortaya koyduğunu kaydeden Bahçıvan, “2024 sonuçlarına baktığımızda, satışlarda zayıf performans, maliyetlerde yükseliş ve karlılıkta bozulma halinde özetleyebileceğimiz bir tablo ile karşı karşıyayız.” açıklamasında bulundu.
DÜŞÜNDÜRÜCÜ GELİŞMELER
Bahçıvan, İSO 500 ile kıyaslandığında İSO İkinci 500’ün birtakım göstergelerinde daha olumlu kimilerinde ise düşündürücü gelişmelerin yaşandığını belirterek, İkinci 500’ün üretimden satışlarının üretici enflasyonuyla paralel bir artış kaydederek reelde binde 1 ile sonlu düştüğünü anlattı.
Üretimden satışlarda İSO 500’e nazaran olumlu performans olsa da son üç yıldır gerçek düşüş yaşandığına dikkati çeken Bahçıvan, şirketlerin ihracatındaki yüzde 6,2’lik artışı ve istihdamdaki istikrarlı genişleme eğiliminin altıncı yıla taşınmasını çok kıymetli bulduğunu vurguladı.
Önceki yıllardan farklı olarak İSO İkinci 500’ün faaliyet karlılığında besbelli bir aşınma gördüklerini aktaran Bahçıvan, “Zira İSO İkinci 500’de satışların maliyeti ile faaliyet sarfiyatları 2024’te uzun yıllardır görmediğimiz seviyelere ulaşmış bulunuyor. Dahası, yükselen faizlere karşın finansman gereksiniminin sürmesi nedeniyle mali borçlar ve münasebetiyle finansman sarfiyatları de kıymetli ölçüde artmış. Hasebiyle finansman masraflarının faaliyet karına oranı da çarpıcı bir halde yüzde 45’ten yüzde 81’e sıçramış durumda.” tabirlerini kullandı.
“AR-GE EĞİLİMİNDEKİ ARTIŞ TESELLİ EDİCİ”
Erdal Bahçıvan, kendilerini kısmen de olsa teselli eden gelişmenin, tüm zorluklara karşın İSO İkinci 500’ün AR-GE eğiliminde görülen artış olduğunu belirterek, bunun yanı sıra düşük teknoloji yoğunluklu kesimlerden orta-düşük ve orta-yüksek kesimlere hakikat bir kayma olmasını gelecek ismine umut verici olarak kıymetlendirdi.
Sonuçları ele alırken 2024 yılının nasıl bir ekonomik atmosferde geçirildiğinin unutulmaması gerektiğini vurgulayan Bahçıvan, şunları kaydetti:
“Dünyada artan ekonomik ve ticari kutuplaşma, Avrupa’nın klasik imalat kesimlerinde derinleşen kriz ve genel manada sıkı seyreden dış finansal şartların damga vurduğu 2024 yılında, ülkemizdeki enflasyonla uğraş adımları da sanayi kuruluşlarımızın ekonomik faaliyetleri açısından belirleyici değerdeydi.
Bir yandan enflasyonu denetim altına almak öteki yandan dış kırılganlıkları azaltmak, büyümeyi istikrarlı ve sürdürülebilir bir patikaya taşımak üzere maksatlar doğrultusunda hayata geçirilen iktisat programının, bilhassa 2024’ün ikinci çeyreğinden itibaren daha kapsamlı bir formda uygulanmaya başlanması, finansman maliyetlerini arttırmış, iç tüketimde ivme kaybına yol açmıştı.
Bugün açıkladığımız İSO İkinci 500 dataları de bütün bu dış ve iç ekonomik gelişmelerin sanayi bölümlerimiz üzerindeki baskıyı artırdığını açıkça ortaya koyuyor. Bilhassa gerek üretim gerekse işletme faaliyetleri açısından krediye erişime hassaslığı daha yüksek olan küçük ve orta ölçekli işletmelerimizin bunu güçlü bir formda hissettiğini görüyoruz.”
“BU PERFORMANS TAKDİRE ŞAYAN”
İSO Yönetim Kurulu Lideri Bahçıvan, faaliyet şartlarına ve Türk endüstrisinin iktisada sunduğu katkılara işaret ederek, şöyle devam etti:
“Sanayimiz, ekonomimizin daha sağlıklı ve rasyonel bir tabana oturması için verilen gayrete, güçlü bir sorumluluk anlayışıyla üreterek, ihracat yaparak ve istihdam yaratarak dayanak vermeye devam ediyor. Bu nedenle, yaşadıkları birçok derde rağmen 2024 üzere güçlü bir yılda sanayi dallarımızın göstermiş olduğu bu performans takdire şayandır.
Ayrıca, iktisattaki en temel fonksiyonu olan üretmeyi sürdürüp, aş ve iş yaratmayı başararak Türkiye’nin ve Türkiye iktisadının yanında olduğunu gösteren sanayicilerimize, bedelli bilgilerini bizimle paylaştıkları ve araştırmamıza katıldıkları için teşekkür ediyoruz.”
