İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB) tarafından hazırlanan “TR-METALENDEKS Türkiye Metal Sanayi İhracat Endeksi” mayıs ayı sonuçları açıklandı. Global pazarlarda mayıs ayı boyunca devam eden ticaret müzakerelerinde bir ilerleme sağlanamamasına rağmen global piyasalardaki müzakere iyimserliği ve bu belirsizlik ortamında Türkiye’nin inançlı tedarikçi özelliği ile öne çıkması, TR-METALENDEKS’in ölçü ve bedel olarak değerli bir artış göstermesini sağladı. Tahlil gazetesinin haberine nazaran ölçü endeksi nisan ayındaki 125,3 puan düzeyinden mayıs ayında 144,70 puana çıkarken, 2024 mayıs ayından sonraki en yüksek düzeye ulaştı. Metal sanayi ihracat bedel endeksi de 160,5 puandan 183,6 puana çıktı ve Haziran 2022 tarihinden sonraki en yüksek endeks bedeline geldi.
TÜRKİYE İNANÇLI TEDARİKÇİ ÖZELLİĞİYLE ÖN PLANDA
Küresel pazarlarda mayıs ayı boyunca devam eden ticaret müzakerelerinde kâfi bir ilerleme sağlanamamasına rağmen, piyasaların müzakere iyimserliği olumlu bir mayıs ayının geride bırakılmasını sağladı. Bu iyimserliğe bağlı olarak metal fiyatları hudutlu ölçüde yükselmeyi başardı. Tekrar mayıs ayında ABD’nin bozulan mali görünümü nedeniyle kredi notu düştü ve ABD doları paha kaybetti. ABD Merkez Bankası temkinli duruşunu koruyarak faiz oranlarını değiştirmedi, buna rağmen İngiltere Merkez Bankası faizleri indirdi, Avrupa Merkez Bankası’na yönelik yeni faiz indirimi beklentileri de devam etti. Bu global şartlar içinde TR-METALENDEKS’i ölçü ve paha olarak kıymetli artış gösterirken, tarife meçhullüğü ortamında Türkiye inançlı tedarikçi özelliği ile öne çıktı.
METAL ENDÜSTRİSİNDE EN YÜKSEK SEVİYE
Pazarlarda tarifeler ve ticaret müzakerelerinin belirsizliklerinin tesirli olduğu bir ortamda metal sanayi ihracat ölçü endeksi nisan ayında 125,3 puan iken mayısta 144,70 puana çıktı ve endeks 2024 mayıs ayından sonraki en yüksek seviyeyi gördü. Metal sanayi ihracat bedel endeksi de ölçüdeki kıymetli artışa bağlı olarak 160,5 puandan 183,6 puana çıkarak Haziran 2022 tarihinden sonraki en yüksek endeks bedeline ulaştı.
Metal sanayi ihracat ünite kıymet endeksi ise mayıs ayında sonlu ölçüde geriledi. Endeks nisan ayında 128,08 puan iken mayıs ayında 126,85 puana indi. Mayıs ayında dünya metal fiyatları sonlu ölçüde yükselmesine rağmen ihracat pazarlarında fiyatların düşürülmesi baskısının sürmesi, ihracat ünite bedel endeksinde de düşüşe neden oldu. İhracat ortalama ünite fiyatları da misal tesirler nedeniyle nisan ayında 4,79 dolar/kg iken mayıs ayında 4,74 dolar/kg olarak gerçekleşti.
FİYATLARDA SERT DALGALANMALAR OLABİLİR
İDDMİB tarafından yapılan değerlendirmeye nazaran, global pazarlarda ABD’nin tarifeleri ve müzakereleri belirleyici olmaya devam edecek. Birçok ülke ile tarifeler müzakere edilirken, 90 gün askıya alınan tarifeler için vakit temmuz ayı başında dolacak. ABD ile Çin ve AB ortasında muahedeler piyasalar için büyük değer taşıyor. Bu ortamda metal fiyatlarında belirsizlikler sürerken, fiyatlarda sert dalgalanmalar yaşanabilir.
Tüm bu şartlar içinde inançlı tedarikçi olan Türkiye’nin fırsatları değerlendirmesi muhtemel gözüküyor. Mevcut şartlar altında TL’nin bedel kaybının da olumlu katkı sağlaması bekleniyor.
METAL SANAYİ BİLGİLERİ DÜNYA GENELİNDE GERİLİYOR
Küresel sanayi PMI verisi mayıs ayında 49,8 puandan 49,6 puana inerken, daralma bölgesinde kalmaya devam etti. Çin, ABD ve AB’de sanayi PMI dataları nisan ayının altında gerçekleşti.
Türkiye’de mart ayında sanayi üretiminde zayıf eğilim sürdü. İSO Sanayi PMI verisi mayıs ayında 47,2 puan ile daralma bölgesinde kaldı ve son 22 ayın en düşük düzeyine indi. Mayıs ayında yaşanan ekonomik, ticari ve jeopolitik gelişmelerin ve beklentilerin oluşturduğu şartlar içinde global metal endüstrinde faaliyetler zayıfladı. Global metal sanayi üretim PMI verisi 47,6 puandan 45,7 puana indi, üretimde daralma devam etti. Alınan siparişler PMI verisi ise 46,1 puandan 45,6 puana düştü.
Avrupa metal sanayi PMI dataları yeni yılın birinci çeyrek devrinde toparlanma gayreti içinde olmasına rağmen nisan ve mayıs aylarında toparlanma uğraşı zayıfladı. Avrupa metal sanayi üretim PMI verisi 46,0 puandan 45,9 puana indi, alınan siparişler PMI verisi ise 43,4 puan oldu. Avrupa’daki metal sanayi mayıs dataları daralmanın sürdüğüne işaret etti.
BEKLENTİLER TOPARLANMA İŞARETİ VERMEDİ
Her ay yapılan beklenti anketi ile oluşturulan beklenti endeksi mayıs ayı sonuçlarına nazaran ihracat pazarlarında ve talepte toparlanma işareti şimdi görülmezken, ticaret müzakerelerindeki belirsizlikler bunda tesirli oluyor. Yurtiçinde ise finansal şok ile alınan yeni sıkılaşma değerlerinin yavaşlatıcı tesirleri görülmeye başlandı.
Mayıs ayı beklenti endeksinin genel sonuçlarına nazaran, alınan ihracat siparişleri mayıs ayında hudutlu bir düşüş gösterdi, pazarlarda durağanlık devam etti. Korumacılık tedbirleri uygulanmaya başlanırken, ihracat siparişleri bundan olumsuz etkilendi. Mayıs ayında alıcıların fiyat baskısı ve fiyat indirim talepleri de devam ederken, metal fiyatları değerli ölçüde geriledi. Bunlara bağlı olarak mayıs ayında alınan siparişlerde ihracat ünite fiyatlarında düşüşler görüldü.
Sipariş alınan müşteri sayısındaki genel daralma eğilimi ise yavaşlayarak devam etti. Alınan ihracat siparişlerindeki kar marjları artan global rekabetin baskısı altında kalırken, mayıs ayında kar marjlarındaki düşüş yavaşladı. Alınan ihracat siparişlerinde tahsilat mühletleri ise mayıs ayında hudutlu ölçüde uzadı.
Yurtiçinden alınan siparişler mayıs ayında tekrar tarafını aşağı çevirdi. Mart ayında yaşanan finansal şok ve akabinde alınan ek sıkılaşma tedbirleri iç talepte yavaşlamaya neden olurken, üretim mayıs ayında hudutlu ölçüde azaldı. Alınan siparişlerdeki düşüşün de üretimi sınırladığı dikkat çekti. Türk lirası cinsinden üretim maliyetlerinde artışlar mayıs ayında sürerken, kur artışları tesirli oldu.
