İsrail-İran çatışması sonrası Türkiye’nin mümkün bir savaştaki caydırıcılığı yine gündeme geldi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “(Savunma sanayii) Envanterimize giren eserleri, caydırıcılığımızı destekleyecek formda ve ölçüde imal etme safhasına geldik” derken, CHP Ulusal Savunma Bakanlığından Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, değişen ve gelişen tehditlere karşı koymak için ulusal savunma endüstrisi, muvaffakiyetler ve karşılaşılan zorluklar ile ilgili yazılı açıklama yaptı.
“TSK’NIN KARŞILANMAYAN ACİL MUHTAÇLIKLARI, BU PARLAK TABLOYU GÖLGELEMEKTEDİR”
Aynı vakitte emekli bir general olan Bağcıoğlu’nun yaptığı açıklamada, Türk savunma endüstrinin insansız hava araçları (İHA) ile dünya önderleri ortasına girdiği belirtilerek bu sistemlerin, Türkiye’nin teknolojik yetkinliğini ve global tesirini açıkça ortaya koyduğu tabir edildi.
Milli Muharip Uçak (KAAN) projesinin TUSAŞ liderliğinde 2023’te birinci uçuşunu yaparak Türkiye’yi beşinci jenerasyon savaş uçağı üretebilen seçkin ülkeler ortasına taşıdığına dikkat çekildi. CHP’li Bağcıoğlu’nun, değişen ve gelişen tehditlere karşı koymak için ulusal savunma endüstrisi, muvaffakiyetler ve karşılaşılan zorluklar ile ilgili tespit ve tekliflerde bulunduğu açıklamasında, şunlar kaydedildi:
”Türkiye, son 20 yılda savunma endüstrinde attığı adımlarla global ölçekte dikkat cazip bir pozisyona ulaşmıştır. Ne var ki proje idaresindeki aksaklıklar, gecikmeler ve Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) karşılanmayan acil gereksinimleri, bu parlak tabloyu gölgelemektedir. Ne yazık ki ulusal savunma endüstrimizdeki başarılarımız, proje idaresi sıkıntılarıyla gölgelenmektedir. Kara Kuvvetlerimizde 2007’de başlayan Altay ana muharebe tankı projesi, 2012’de prototipi tanıtılmasına ve 2018’de seri üretim ihalesi yapılmasına karşın, 2025 sonunda hudutlu sayıda teslimatla gerçekleşmesi hedeflenmektedir. Planlamada eksiklik ve yanılgılar, projenin verildiği şirketin yetersizliği, motor, transmisyon ve başka kritik modüllerde dışa bağımlılık, tedarik manileri ve yerli güç paketi geliştirme süreçlerindeki aksamalar, bu gecikmenin en önemli nedenleridir.
“HAVA KUVVETLERİMİZ, 2013’TEN BERİ YENİ BİR MUHARİP UÇAK ENVANTERE KATAMAMIŞTIR”
Hava Kuvvetlerimiz, 2013’ten beri yeni bir muharip uçak envantere katamamıştır. Mevcut F-16 ve F-4 uçakları, yaşlanma ve modernizasyon zorluklarıyla karşı karşıya bulunmaktadır. 2024’te ABD ile yapılan F-16 Viper mutabakatı kapsamında uçaklar şimdi teslim alınmamıştır. EUROFIGHTER tedarikinde belirsizlik devam etmektedir. S400 – F-35 bilmecesi sürmektedir.
KAAN projesi geleceğe dair umut vaat etse de kesin harekât kabiliyeti için vakit gereklidir. Bölgemizde artan hava tehditleri—füze sistemleri, gelişmiş savaş uçakları ve elektronik harp kabiliyetleri—Hava Kuvvetlerimizin teknolojik olarak üstün çağdaş platformlara olan gereksinimini son gelişmelerle de teyit edildiği halde acil kılmaktadır.
“TF-2000 HAVA SAVUNMA MUHRİBİ İÇİN LAKİN 25 YIL SONRA İNŞA BASAMAĞINA GELİNDİ”
Bölgemizdeki hava tehditleri—balistik füzeler, seyir füzeleri, gelişmiş savaş uçakları ve dronlar—artarken, TF-2000 Hava Savunma Muhribi, gelişmiş radar sistemleri, uzun menzilli hava savunma füzeleri ve entegre komuta-kontrol kabiliyetiyle Deniz Kuvvetlerimize eşsiz bir imkan ve yetenek kazandıracaktır. Bu platform, bölgesel hava savunmasını güçlendirecek, anavatanın hava tehditlerine karşı ileriden savunulmasını sağlayacak ve açık deniz harekât yeteneğiyle Türkiye’nin bölgesel caydırıcılığını artıracaktır.
TF-2000 Hava Savunma Muhribi, 1990’lı yılların başından itibaren gündemde olmasına karşın, fakat 25 yıl sonra inşa evresine gelinmiştir. Dünyanın tüm çağdaş deniz kuvvetlerinin hava savunma harbi muhrip ve fırkateynlerine ehemmiyet verdiği bir periyotta, Bahriyemizde bu tip gemilerin eksikliği önemli bir zafiyet yaratmaktadır. Savunma Endüstrisinde onlarca yıllık uğraşın eseri olan muvaffakiyetler, fakat kritik projelerin hedeflenen vakit planına uygun olarak gerçekleştirilmesi ile taçlanabilecektir.
Geçtiğimiz günlerde; Endonezya ile KAAN MMU üretimi için sağlanan muahede, ulusal savunma endüstrimizin ulaştığı seviyeyi göstermesi açısından kıymetlidir. Lakin, son uçağın 2034’te teslim edilmesi hedeflenirken; Endonezya’nın ödeme geçmişindeki sıkıntılar, teknoloji transferine ait ayrıntıların meçhullüğü ve ihraçtan öncelikli olarak Türk Hava Kuvvetleri’nin envanterinin yenilenmesi muhtaçlığı muahedenin yürütülmesinde dikkatle yönetilmesi gereken risklerdir.
Ayrıca, harekât muhtaçlıklarını temel alarak belirlenen ‘kuvvet hedefleri’ doğrultusunda; Deniz Kuvvetlerimiz tarafından kullanılmak üzere inşa edilen gemilerin döviz elde etmek hedefiyle satılması, stratejik ve yapısal bir sorun olarak dikkat çekmektedir. Örneğin, Akhisar açık deniz karakol gemisinin Romanya’ya satılacağına dair savlar, ekonomik çıkar sağlama maksadıyla ortaya çıkmış olsa da, bu cins satışlar kuvvet planlarını bozmakta ve Deniz Kuvvetlerimizin harekât kabiliyetini zayıflatma riski taşımaktadır. Çok değil 3-4 sene içerisinde harekât muhtaçlığı mı değişmiş ve bu gemilere gerek kalmamıştır.
“HELİKOPTER KONUŞLANDIRMA YETENEĞİNE SAHİP GEMİLER ARTARKEN, DENİZ HELİKOPTERİ ENVANTERİ GÜÇLENDİRİLEMEMİŞTİR”
DENİZKURDU Tatbikatı’nda bir SH-70 Seahawk helikopterinin teknik arıza nedeniyle denize acil iniş yapması üzere durumlar, Deniz Havacılığının yapısal meselelerini ortaya koymaktadır. Deniz Hava Komutanlığı, keşif, gözetleme, arama-kurtarma, su üstü ve denizaltı savunma harbi üzere kritik vazifelerde deneyimli ve başarılı deniz havacı çalışanı ile faal rol oynamakta; fakat, envanterdeki helikopterlerin yaşlanması ve sonlu sayısı, bu kabiliyetleri sonlandırmaktadır. Helikopter konuşlandırma yeteneğine sahip gemiler artarken, deniz helikopteri envanteri güçlendirilememiştir.
Dikey İnsansız Hava Araçları (DİHA) konusunda da kâfi ilerleme sağlanamamıştır. DİHA’lar, kara harekâtında olumsuz meteorolojik kurallarda bulut altında faal olarak kullanılabilecek, deniz harekâtında ise gemilere konuşlu olarak kıymetli bir kuvvet çarpanı misyonunu yerine getirecektir.”
