Bu bir işverenler katı haberidir… Merkez’le derin hengame sürüyor: Konut göndermesi

Merkez Bankası, üretim ve ihracatta “can çekiştiklerini” söyleyip, faiz indirimi ve daha fazla ayrıcalık isteyen gerçek dalın temerrüt (ödenemeyen borçlar) oranlarını incelediği bir rapor yayımladı. Banka, “Zor durumda” olduğunu açıklayan gerçek bölümün, borçlarını ödeyememe durumu olduğunda varlık satışına yönelmesi gerektiğini fakat yatırım emelli satın alınmış konutların elden çıkarılması beklenirken bu türlü bir satış görünmediğinin altını çizdi.

Şikayetçi işverenlere “2018 sonrası, bilhassa, 2023-24’deki yüksek kâr marjlarını ve erittikleri borçları” hatırlatan banka “Son sıkılaşma periyodunda gerçek bölüm temerrüt oranlarında kayda paha bir artış yaşanmadı. Firmaların sıkılaşma öncesindeki güçlü finansal durumlarının bu görünümde tesirli olduğunu kıymetlendiriyoruz. Son periyotta firmaların konut satışlarının tarihî ortalamanın altında seyretmesi ve toplamdaki hissesinin gerilemesi de bu değerlendirmemizi destekliyor.” dedi.

İLGİLİ HABER: İşverenler ‘can çekişiyoruz’ dedi, Merkez bilançoları yayımladı: Herkes aksi köşe

TİM’DEN MERKEZ BANKASINA KARŞILIK: SATAMIYORUZ

Merkez Bankası’nın raporuna Türkiye İhracatçılar Meclisi’nden (TİM) yanıt geldi. TİM Başkanı Mustafa Gültepe, sıkıntının derinleştiği bölümlere ‘acil neşter vurulsun’ daveti yaptı. Gültepe, özkaynak bulmada zorlanan endüstricinin gay­rimenkullerini ve mallarını satmak istese dahi alıcı bulamadığını söyledi. İktisat programının yükünü üretici ihracatçıların çektiği­ni tabir eden Gültepe, DÜNYA gazetesinden Nurdoğan A. Ergün’e yaptığı açıklamada “Uğraş yanlışsız olabilir lakin uğraşırken neyi kaybettiğimizi görmemiz lazım. Enflasyon kısarak değil üreterek düşer. Program aci­len, çabucak yarın sabah revize edilmeli” dedi.

Ekonomi prog­ramından şad olmadık­larını söyleyen Gültepe’ye gö­re, programdan tek şad olanlar faizciler, tefeciler ve ucuza mal kapatmak isteyen­ler. Yüksek faiz ve düşük kur siyasetinin ihracatçıyı ade­ta boğduğunu lisana getiren Gül­tepe, konkordatolardaki endi­şe verici artışa ve Türkiye’nin milletlerarası rekabet gücünde­ki kayba da dikkat çekti.

TİM Başkanı Gül­tepe, özellikle son bir buçuk yıldır yüzde 50 üzere astrono­mik düzeylerde seyreden faiz oranlarının, endüstrinin ayakta kalma talihini ortadan kaldır­dığını belirterek, İstanbul Sa­nayi Odası’nın açıkladığı İSO 500 raporuna işaret etti. “Ra­kamlar palavra söylemiyor. İn­sanların kazandığının yüzde 98’i, yüzde 100’ü faize gidiyor” diyen Gültepe, faiz yükünün endüstricinin belini büktüğü yo­rumunu yaptı.

Sanayicinin nefes almakta zorlandığını ve bilhassa birtakım dallarda önemli dertlerin yaşandığını hatırlatan Gülte­pe, “Oraya çabucak bir neşter vurulması lazım” diyerek acil tahlil daveti yaptı. Yatırım ortamının güzelleştirilmesi ve rekabetçilik koşullarının oluş­turulması gerektiğini lisana geti­ren Gültepe, “Kapanan bir şir­ketin, bir daha o bölüme dön­me talihi olmaz. Onlar yılların şirketleri. Ne emeklerle kurul­du” diyerek kapanan her şir­ketin ülke iktisadı için bü­yük bir kayıp olduğunu vur­guladı.

Özellikle son iki yılda Türk endüstrisinin çok şey kay­bettiğini söyleyen Gültepe, ih­racatçı için en parlak zaman­ların 2013 ile 2023’ün birinci yarısı ortasındaki 10 yıl olduğunu be­lirtti. Gültepe, bu periyotlarda üretimin, yatırımların ve ih­racatın arttığını aktardı. “So­nuçta bir reçete var. Reçetenin şu anda yüzde 100’ünü sana­yici ödüyor. Tüketicinin öde­diği enflasyonla ilgili. Şu anda bütün kurgu endüstrinin üzeri­ne” diye konuşan Gültepe, bu­gün üretime dayalı olan çabucak hemen her bölümde düşünce ya­şandığını belirtti.

“ENFLASYON ÜRETEREK DÜŞER”

Gültepe, “Türkiye ürete­rek enflasyonu düşürür. Bu türlü üretimi sıkarak, baskı kurarak enflasyonun düşmesi müm­kün değil. Düştüğü vakit ge­çici olur. Enflasyon düşecek, kur artacak diye insanları sık­manın manası yok” eleştirisi­ni yaptı. “Türkiye, tarihinde hiç bu kadar kıymetli olmamıştı” tabirlerini kullanan Gültepe, Türkiye’nin pahalılıktan kur­tarılması ve her dalda reka­bet edebilir hale gelmesi için üretimin olağanlaşması ge­rektiğini, bunun için de kur ve faizlerin olağan düzeylere çe­kilmesi gerektiğini vurguladı.

Uygulanan yüksek faiz ve dü­şük kur siyasetinin Türkiye için ziyanlı bir siyaset olduğu değerlendirmesini yapan Gül­tepe, bunun sanayiciliği ve ya­tırımı uzaklaştırdığını, gelen refahın süreksiz olduğunu söyle­di. Gültepe’ye nazaran, sürdürüle­bilir refah yatırım, üretim ve ihracatla, düşük faiz ve istikrarlı kurla mümkün.

“İHRACAT TURARU ARTIYOR LAKİN…”

İhracat fiyatındaki artışın “aldatıcı” olabileceği yoru­munu da yapan TİM Başkanı, “Evet ihracat 4-5 aydır artıyor. A firması, B firması, B dalı, C bölümü ihracat artırdı. Ke­sinlikle takdir ediyoruz. Lakin işte o artışın dağılımına, alt kı­rılımlarına bakmak lazım.

Or­tada bir hasta var, iç organla­rında durum nedir ona bak­mak lazım” değerlendirmesini yaptı. Son açıklanan ihracat bilgilerine nazaran 14 bölümün dü­şüş yaşadığını hatırlatan Gül­tepe, bilhassa otomotiv sektö­ründeki yüzde 22’lik artışın, Avrupa’da kapanan fabrika ne­deniyle Türkiye’ye kayan si­parişlerden kaynaklandığını, bu durumun da iki yıl sonra sürdürülemez hale geleceğini söyledi.

Türkiye’nin rekabet­çi ülke pozisyonunu kaybetti­ğini lisana getiren Gültepe, kay­bolan rekabetçilik yüzünden gelen yabancı yatırımcının da mutsuz olduğu yorumunu yaptı. İhracattaki artışın Tür­kiye’nin refah düzeyini yük­selteceğini söyleyen Gültepe, bunun için de Türkiye’nin ‘pa­halı’ durumdan çıkarılması ge­rektiğini vurguladı.

“İŞ YAPAN NEDEN KONKORDATO İSTESİN”

Konkordatoların son dö­nemde katlanarak artma­sı, TİM Başkanı Gültepe’nin en çok üzerinde durduğu ko­nulardan biri oldu. Gültepe, “Adamın işi devam ederken niçin konkordato istesin. En azından uçuruma düşmeden kurtarayım kendimi diye dü­şünüyor.

Bu duruma neden ge­lindi? Ona bakmak lazım” di­ye konuştu. Geçmişte yılda 300-500 konkordatonun nor­mal karşılandığını fakat bu­gün sayıların fahiş düzeylere ulaştığına dikkat çeken Gül­tepe, bunun altında yatan ne­denlerin hakikat teşhis edilme­si gerektiğini belirtti. Gültepe, şöyle devam etti: “Konkorda­tolar görünen taraf. Bir de gö­rünmeyen direkt kapa­tanlar var. Alınan önlemlerle gelinen noktada son iki yılda yalnızca biz kaybettik.”

“TÜM DALLARI BÜYÜTMEK ZORUNDAYIZ”

Türkiye’nin milletlerarası alanda rekabetçi olabilmesi için her kesimini büyütmek zorunda olduğunun altını çizen TİM Başkanı Gültepe, “Türkiye’de bütün bölümlerin potansiyeli var. Tek bir ya da birkaç kesime kanalize olmak yanlış. Bakınız Almanya otomotive ağırlaştı, Çin çıktı geldi ve darmadağın etti. Bu nedenle her dalda yatırım ortamını güzelleştirecek finans kaynaklarının ön plana çıkması lazım” dedi.

“BUNUN GERİ DÖNÜŞÜ OLMAZ”

Türkiye’nin rekabetçi bir pozisyona gelmesi için gerçek ataklara gereksinim olduğunu söyleyen Mustafa Gültepe, “Sanayiciyi görüyorum üzülüyorum, beşerler krediye ulaşamayınca arıyor, konkordatoda arıyor. Hâlâ geleceğe dair beklentiler var. Bu beklentileri diriltecek adımlar koşul. Umut ve ümit biterse bunun geri dönüşü olmaz” diye konuştu.

“GİTTİKÇE ZORLAŞIYOR”

Uygulanan iktisat programını “sonuca ulaşmaktan çok uzak” olarak yorumlayan TİM Başkanı Mustafa Gültepe, “Son bir yıldır ‘zor devir geride kaldı’ deniliyor ancak hani nerede? Tam aksisi gitgide devir daha da zorlaşıyor. Program, ne ülke için ne de sanayi için sürdürülebilir değil” tabirlerini kullandı.