2024-25 eğitim ve öğretim yılı 20 Haziran’da sona eriyor.
Okulların kapanması ile birlikte zorla evlendirilme riskinin arttığı tehlikeli bir periyot başlıyor. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu’nun (UNFPA) bilgilerine nazaran, dünya genelinde her beş çocuktan biri evlendirildi. Şayet önlem alınmazsa2030’da 950 milyon, 2050’de 1,2 milyar kişinin çocuk yaşta evlendirilmiş olacağı varsayım ediliyor. Türkiye’de çocuk evliliği oranları her geçen yıl düşüyor olsa da hâlâ bitmiş değil. TÜİK bilgilerine nazaran de geçen yıl Türkiye’de 16-17 yaş kümesinde 617 erkek, 9 bin 354 kız çocuğu, evlilik yaptı. Evlendirilen kız çocuk sayısının en fazla olduğu vilayetler ise 979’la Gaziantep, 800’le Şanlıurfa, 462’yle Hatay ileri oldu. UNICEF’in 2021 datalarına nazaran Türkiye, 18 yaşından evvel evlenen çocuk oranlarına bakıldığında dünya genelinde 202 ülke içinde 87’nci sırada yer aldı.
ÖĞRETMENLER DİKKAT
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu dayanağıyla “Çocuk Yaşta, Erken ve/veya Zorla Evlilikler İçin Tedbire ve Müdahale Rehberi” hazırladı. Hazırlanan rehbere nazaran bir öğrencinin akademik performansının süratle düşüşe geçmesi, okula tertipli olarak gelen bir öğrencinin bir anda devamsızlık yapmaya başlaması, okuldan erken ayrılması, yetişkin üzere giyinmeye başlaması, altın takı kullanması, toplumsal medyada evliliği özendiren içeriklerle ilgilenmesi evlendirilme riskinin habercisi olabilir.
Eğitim Islahatı Girişimi’nin (ERG) bu bahiste öğretmenlerin tecrübelerine yer verdiği araştırma da çocuk yaşta evlilik durumunun vahametini bildirdi:
*‘Öğretmenim beni evlendireceklermiş’ diye yardım talep edenler oluyor. Bazen arkadaşları ‘Öğretmenim size söyleyemiyor fakat evlendirecekler’ diye haber veriyor. En zorlandığımız küme, evlenmeye sıcak bakanlar.
*Bir öğrencim ‘Ailem bana baskı yapıyor, ‘Takdir getirmezsen senin sonun evlilik’ diyorlar’ diyor. Aile zati çocuğun takdir alamayacağını biliyor, mazeret ediyorlar. ‘Öğretmenim beni okulda göremezseniz bilin ki evlendirildim’ dedi.
*Öğretmenler bildirim yaptığında güvenlik meseleleri yaşayabiliyor. Tehdit edilebiliyor. Kimi ‘ya başım belaya girerse, çoluğum çocuğum var’ diye kaygılanıyor. Bunu yaşayıp vilayet değiştirmek zorunda kalanlar var.
“SUÇ KUŞKUSUNA YOL AÇAN HER TÜRLÜ DATANIN BİLDİRİLMESİ GEREKİR”
Öğrencilerin devamsızlıklarının ve davranışlarındaki değişimin takip edilmesi gerektiğini aktaran Öğretmen Ağı Eş Koordinatörü Yakup Yıldırım hususla ilgili “Öğretmenlerin öğrencileri ile kurduğu duygusal bağ ve itimat bağı öğrencilerin içinde bulunduğu durumu öğretmenleriyle paylaşmasına, böylelikle muhtemel bir duruma erken müdahale edilmesine fırsat da tanıyor. Münasebetiyle öğrencileri dinlemek, onların söylediklerine ve sıkıntılarına kulak kesilmek önemli” tabirlerini kullandı.
Öğretmenler bu türlü bir durumda ne yapmalı? Öğretmenin mevzuyu yönetime bildirmesi gerektiğini aktaran Yakup Yıldırım, “Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığına risk bildiriminde bulunabilir, savcılığa ve kolluk kuvvetlerine kabahat duyurusu yapabilirler. Risk bildiriminde çocuğun risk altında olduğunu düşündüren durumlar, cürüm bildiriminde ise kabahat kuşkusuna yol açan her tıp bilginin ve bilginin bildirilmesi gerekir” dedi.
