KKTC Cumhurbaşkanı Memleketler arası İlgiler ve Diplomasi Özel Danışmanı Prof. Dr. Hüseyin Işıksal, Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin Güney Kıbrıs Rum İdaresi (GKRY) ziyaretinin satır ortalarını AA Tahlil için kaleme aldı.
Prof. Dr. Hüseyin Işıksal
Hüseyin Işıksal şunları kaydetti:
“Geçtiğimiz hafta İsrail’in İran’a yaptığı atakların gölgesinde kalan lakin özünde bu hücumlarla da organik bağı olan farklı gelişme yaşandı. Hindistan Başbakanı Modi, mayıs başında Pakistan’la yaşanan çatışmanın akabinde birinci yurt dışı ziyaretini 15-16 Haziran’da GKRY’ye yaptı. Böylece Modi, 2002’den bu yana Ada’ya giden birinci Hindistan Başbakanı oldu.
“BU ZİYARETİ NASIL OKUMALIYIZ”
Rum liderliği, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nun (BMGK) daimi üyelerinin genişletilmesi halinde Hindistan’a takviye olacağını tabir etti. Ayrıyeten iki taraf, memleketler arası kuruluşlarda adaylıklar için karşılıklı dayanak alışverişi de dahil olmak üzere Birleşmiş Milletler (BM) çerçevesinde yakın işbirliği ve karşılıklı takviye konusunda anlaştı. Rum idaresi, Keşmir konusunda Hindistan’a tam dayanak verirken, Modi’ye de en yüksek nişanları olan “Makarios nişanı” verildi. Ayrıyeten iki taraf, 10 husustan oluşan “Ortak İşbirliği Deklarasyonu” imzaladı. Bu deklarasyonda öne çıkan noktalar ortasında Hint savaş gemilerinin Güney Kıbrıs limanlarını kullanması, ortak deniz tatbikatları ve eğitimleri için çalışmalar yapılması ve havacılık alanında ortak çalışma kararı alınmasıydı. Pekala, Batı medyası tarafından “Türkiye’ye mesaj” olarak duyurulan bu ziyareti nasıl okumalıyız.
MODİ NEDEN ZİYARET ETTİ
Ziyaretin görünen sebebi olarak son periyotta tırmanan Keşmir tansiyonuyla ilgili olarak Hindistan’ın 7 Mayıs’ta Pakistan’a düzenlediği hava akınları neticesinde Türkiye Dışişleri Bakanlığı tarafından haklı olarak yapılan, “Hindistan tarafından düzenlenen akın topyekun bir savaş riskini ortaya çıkarmıştır. Bu tıp kışkırtıcı adımları ve siviller ile sivil altyapıyı gaye alan taarruzları kınıyoruz.” açıklaması gösterilebilir. Fakat gerçek nedenler hiç kuşkusuz bunun çok ötesindedir.
Ziyaretin en kıymetli nedeni, perde gerisinde ABD’nin kurguladığı, Çin’in 2023’te açıkladığı Bir Jenerasyon Bir Yol Teşebbüsü’nü zayıflatmayı hedefleyen ve Çin’in yükselen gücünü Hindistan üzerinden dengelemeyi amaçlayan Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) projesidir. Bu koridor, Hindistan’ı Arap Denizi yoluyla Arap yarımadasına bağladıktan sonra ABD’nin müttefikleri olan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Suudi Arabistan, Ürdün ve İsrail üzerinden Akdeniz’e bağlamayı amaçlayan deniz ve demir yolu temasıdır. Bu bağlamda Doğu-Batı ticaretinde en uygun çizgi olan Türkiye’nin bu denklemde olmama ihtimali, son devirde külliyen ABD güdümünde hareket eden Rum idaresini de bu görüşme için heveslendirmiştir.
GKRY İNANÇSIZ HALE GELİYOR
GKRY lideri Nikos Hristodulidis, ziyaret boyunca her vakit yaptığı üzere “güvensizlikten itimat yaratmaya” ve bölgesel gelişmeleri iç siyaset gereci yapmaya çalışmıştır. Bu berbat niyet kendini Modi ile imzaladıkları Ortak İşbirliği Deklarasyonu’nda da muhakkak etmiştir. Deklarasyonda deniz bölgelerindeki egemenlik haklarıyla ilgili olarak Türkiye’nin taraf olmadığı Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (UNCLOS) özel vurgu yapılmış ve kelamda Sevilla haritasına dayanak aranmıştır. Bu bağlamda deklarasyonun “Güvenlik, Savunma ve Kriz Yönetimi” başlığı altındaki 5. unsurunda yer alan “Hint savaş gemilerinin Kıbrıs limanlarına daha nizamlı yanaşması teşvik edilecek, ortak deniz tatbikatları ve eğitimleri için yeni fırsatlar birlikte keşfedilecektir.” sözü, Rum idaresinin dış güçlere bağımlılığını artırarak aslında daha da inançsız hale geldiğinin en bariz göstergesidir.
HİNDİSTAN’IN YENİ MÜŞTERİSİ
İlk evvel Rusya daha sonrasında ise ABD, Fransa, İsrail üzere ülkelerle savunma ve askeri işbirliği mutabakatları yapan Rum idaresi, askeri ve siyasal bağımlılık, bu ülkelerin silah pazarı ve çöplüğü olmak dışında hiçbir kazanım elde edememiştir. Hindistan ile de yapılacak gibisi bir mutabakat da dronlarına müşteri arayan ve İslamabad’a takviye mazeretiyle Türk havacılık şirketlerinin ülkedeki varlığını kısıtlayan Hindistan’ın yeni müşterisi olma dışında bir tesir yaratmayacaktır.
Sonuç olarak Modi’nin GKRY ziyaretini bölgemizdeki gelişmeleri bile gerçek dürüst okuyamayan ve her şeyi iç siyaset gereci yapmaya çalışan Hristodulidis’in “düşmanımın düşmanı dostumdur” illüzyonunun son yansıması olarak kıymetlendirmek yanlış olmayacaktır. Tek dürtüsü Türk düşmanlığına, doyumsuz silahlanma ve müttefik bulma arayışına dayanan bu sığ, geleceği olmayan tehlikeli yaklaşım, Kıbrıs adasında yan yana yaşama mecburiyeti olan iki halkın güvenliği için de büyük riskler taşıyor.
Özellikle soykırımcı İsrail idaresiyle kurduğu stratejik paydaşlık sonucunda bu ülkenin Orta Doğu’daki askeri operasyonlarının ve planlarının kritik lojistik üssü haline gelen GKRY, “Hindistan açılımıyla” da her gün büyüyen İsrail müttefikliğinden kaynaklanan risklerin yanına bir de Pakistan, İran ve Çin’den gelecek mümkün askeri, siyasi ve ekonomik tehlikeleri eklemiştir.
Bu ve binlerce gibisi deneyimden çıkarılacak en değerli sonuç ise global ve bölgesel uğraşın gitgide kızıştığı belirsizliklerle dolu alacakaranlık çağında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) egemenliğinin ve Türkiye’nin Ada’daki askeri varlık ve garantisinin ne kadar varoluşsal olduğudur. Modi’nin ziyareti ve Güney Kıbrıs liderliğinin bilindik hali, Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın 2020 Cumhurbaşkanlığı seçimlerini kazanarak ortaya koyduğu “iki devletli çözüm” modelinin içinde bulunduğumuz kaotik periyodun jeopolitik gerçek ve davetlerine yegane cevap olduğunu bir defa daha ispatlamıştır. Bu siyaset hem Türkiye hem de KKTC için olmazsa olmaz devlet siyaseti haline gelmiştir. Ayrıyeten, Türkiye’nin güvenliğinin KKTC, KKTC’nin güvenliğinin de anavatan Türkiye’den başladığını tüm dünyaya bir kere daha göstermiştir.”
