Karayolları Genel Müdürlüğünce uygulanan melodili yol projesi devam ediyor. Melodili yol uygulaması birinci olarak Nallıhan-Beypazarı Devlet Yolu ile Ankara-Eskişehir Devlet Yolu’nda hayata geçirildi.
Nallıhan-Beypazarı Devlet Yolu’nun 21. kilometresinde, akabinde Ankara-Eskişehir Devlet Yolu’nun Sivrihisar çıkışı 37. kilometresinde müzik devreye giriyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yaptığı açıklamada, “Her iki uygulamada da Mozart’ın Türk Marşı çalıyor, sırada Mehter Marşı var” tabirini kullandı.
MÜZİK NASIL ÇALIYOR
Sürücü saatte 100 kilometre sabit süratle seyrettiğinde, çift komponentli yol çizgi boyası uygulaması sayesinde çıkan titreşim ve sesler bir melodiye dönüşüyor.
Melodili yol sisteminin en düzgün sonucu verebilmesi için muhakkak kriterlerin sağlanması gerekiyor. Taşıtların saatte ortalama 100 kilometre sabit süratlerde seyredebileceği, düz, üstyapı bozukluklarının olmadığı, pürüzsüz bir kaplamaya sahip yollara gereksinim duyuluyor.
Melodili yol uygulamasının, kısa müddette aşınarak özelliğini kaybetmemesi ve melodinin en net halde duyulabilmesi için mümkün olduğunca düşük trafik hacmi olan, bilhassa ağır taşıt trafiğinin az olduğu yollara yapılması ehemmiyet arz ediyor.
Uygulamayla şoförlere “müzikal bir yolculuk” imkanı sunulduğu savunulurken Mehter üzere Türk tarihinin en büyük sembollerinden bir adedinin “ele ayağa düşürüldüğü” görüşü de paylaşılıyor.
MEHTER MARŞI’NIN KIYMETİ
Zira, daha evvel televizyon ekranlarında pek çok defa “Ver Mehteri” denerek değersizleştirilen Mehter Marşı, görkemli bir tarihi sembol…
“Çaldığında, kurucu Osman Bey’den itibaren bir devir, -Selçuklu hükümdarlarına hürmeten- Osmanlı padişahlarının ayağa kalktığı” Mehter’in, Türk tarihi için değerini gazeteci Soner Yalçın, 26 Nisan 2017 tarihli köşe yazısında kaleme aldı.
SONER YALÇIN: “TÜRKİYE BİR DEĞERSİZLEŞTİRME OPERASYONU VAR”
Odatv’de, “Ver mehteri’ demeden evvel bunları düşündünüz mü” başlığıyla yayımlanan yazı şöyle:
Türkiye’de değersizleştirme operasyonu var.
Cahilce ya da kızgınlıkla değil, sistemli yapıldığını düşünüyorum.
Ve bunu FETÖ’nün/AKP’nin ortaya çıkardığı “insan tipi” yapıyor.
Çok rahatsız olduğum bir örneği paylaşmalıyım:
Çığırtkan sunucu tv ekranında daima, “ver mehteri ver; dosta düşmana karşı ver mehteri” diyerek mehter çaldırıyor!
Bu pespayeliğe kimse sesini çıkarmıyor.
Bu bayağılık karşısında Türkler susuyor.
Bu kalitesizlik karşısında Müslümanlar susuyor.
Bu vasatlık karşısında tv sahibi Gökçekler susuyor.
Yetmezmiş gibi…
Çaldığında, kurucu Osman Bey’den itibaren bir devir, -Selçuklu hükümdarlarına hürmeten- Osmanlı padişahlarının ayağa kalktığı mehter’in, televizyonda cümbüş aracına dönüştürülmesini birçok kimse gülümseyerek izliyor.
Ayıptır…
Nasıl susulur?
Dünyanın en eski askeri ünitesidir, mehter!
Genelkurmay Başkanlığı mehteri şöyle tanıtır:
Mehter, bağımsızlıktır…
Mehter, hakimiyettir…
Mehter, azamettir…
Mehter, bir and, bir dua, bir niyaz, bir alkıştır…
Mehter, Türk ulusunun kıtalara yayılmış sesidir…
Böylesine görkemli bir tarihi sembol, bugün tv ekranlarında ayaklar altına alınıyor.
“Ver coşkuyu” diye adeta alay ediliyor.
Demek…
Fatih Sultan Mehmet kanunu gereği, yatsıdan ve sabah namazından sonra çalınıp, dua edilen mehter, gösteri gereci yapılacak o denli mi?
Ve sizler! AKP-MHP’li arkadaşlar susacaksınız o denli mi?
Tarihimize bu kadar mı yabancılaştırıldınız?
TARİHİ BİLMİYOR
Mehter, dünya askeri müzik tarihinin başlangıcıdır.
Mehter, dünya askeri bandolarının atası/temel taşıdır.
Belgeler, tarihini MÖ 200’lere Orta Asya’ya kadar götürüyor. Kuşkusuz çok daha eski.
Bugün dünyada tanınmış Çin-Japon davullarının kökeni şamanlar/Türkler idi.
Orhun Yazıtları’nda mehter’in atası olan “tuğ” gruplarından kelam edildi.
Türklerde “sancak”, “tuğ” ve “davul” egemenlik simgesiydi. Türk hakanları bir şahsa beylik vereceği vakit kesinlikle bir davul gönderirdi. Beyliğin geri alınması durumunda davul geri alınırdı.
Selçuklular, davullar topluluğu anlamında “tabılhane” ismini kullandı. Selçuklu bu topluluğu “nefir” ve “buk” üzere (trompetlerin atası) madeni borularla zenginleştirdi.
Osmanlı, Farsça’dan gelen “en büyük/ulu” anlamını taşıyan “mihter” sözcüğünden “mehter” kelimesini üretti.
Mehter…
Malazgirt Savaşı’nda da vardı, İstanbul Fethi’nde de…
Belgrad’ın alınmasında da vardı, Viyana kuşatmasında da…
Barbaros Hayrettin Paşa, Preveze Savaşı’yla 1538’de mehteri deniz kuvvetlerinde birinci çaldıran kumandan oldu.
Padişahlar, sefere çıkarken sarayın mehter kadrosu iki misli artırılıyordu. (Büyük davul/kös yalnızca padişahların mehter ekibinde vardı; ve bunlar deve yahut fil üzerindeydi. Örneğin, Mohaç Savaşı’nda 500 kös vardı!)
Mehter, savaş meydanlarında psikolojik harbin en tesirli silahıydı.
Bu nedenle…
İlk Fransızlar, 1643 yılında ordusunda obuaları kullanarak mehteri taklit etmeye başladı. Polonyalılar/Lehistanlılar, -III. Ahmet’in ikram ettiği- mehteri örnek alıp birinci askeri bandolarını 1741′de oluşturdu.
Avusturyalılar, Almanlar, Ruslar mehterden etkilenerek askeri mızıka grupları kurdu.
Sadece bu kadar değil…
TÜRK İŞİ
Batı’da kullanılan “alla Turca” söylemi “Türk işi” demektir.
Kimi müzik tabirleri üzere İtalyanca’dır.
İspanyolca “a la Turca” diye anılan bu akım Türkçe’ye -bir galat-ı meşhur olarak- “alaturka” olarak yerleşti.
Ancak bu tarzın doğduğu yer, Viyana’dır. Bu, yalnızca Viyana kuşatmasıyla olmadı; diplomatik ziyaretlerde mehter, Türk Ordusu’nun haşmetini göstermesi için kullanıldı.
Mehter kaynaklı “alla Turca” tarzı Batı müziğini etkiledi. Bu biçimde 138 yapıt bulunduğu biliniyor.
Kimler mehterden etkilenmedi ki…
İşte Mozart:
– 1775’de, Türk konçertosu olarak bilinen 5. Keman Konçertosu’nu yazdı.
– 1778’de, Türk Marşı olarak bilinen Piyano Sonatını yazdı.
– 1780’de, konusu Osmanlı Sarayı’nda geçen Zaide Operası’nı yazdı.
– 1782’de, Selim Paşa’nın yazlık sarayında geçen Saraydan Kız Kaçırma Operası’nı yazdı.
Mozart mektuplarında mehtere “Yeniçeri Korosu” diyordu.
Peki ya Beethoven:
– 1811’de, Atina Harabeleri’ni mehter (ve Mevlevilerden) etkilenerek yazdı. (Bunun içinde “Türk Marşı” bölümü vardır.)
– 1824’de, -bugün Avrupa Birliği’nin resmi marşı olan- Dokuzuncu Senfoni’nin finalindeki armoni ve ritmi mehterden etkilenerek yazdı. Bestekar, Dokuzuncu Senfoni’yi, “Türk işi müzikli Almanca senfoni” diye tanımladı.
Haydn’dan Rossini’ye, Brahms’dan Musorgsky’e kadar unutulmaz bestekarların mehterden etkilenerek eserler ürettikleri biliniyor.
Ne acıdır:
“Batıcılık” hülyasına dalan II. Mahmut, 1826’da Yeniçeri Ocağı’yla birlikte mehterhane’yi de kapattı. Yerine Avrupa’dan etkilenip “bando takımı” kurdurdu!
Mehtere tekrar can veren 1911’de İttihatçılar oldu.
Uzatmayayım…
Savaş meydanında düşmana yaklaşıldığında mehterin sesi giderek yükselmeye başlardı; kös ve kudüm çalanlar daima bir ağızdan “Yekdir Allah Yek” diye bağırırlardı.
Nerelere savrulduk:
Bugünün ekran çığırtkanları “ver coşkuyu” diye bağırarak gösteri yapıp mehteri değersizleştiriyor.
İşte… Yeni “insan tipi” bu…
